Lekcje ShellForge
Zacznij od podstaw terminala, a następnie przechodź stopniowo do administracji systemem, sieci, usług, bezpieczeństwa i DevOps.
Aktualnie dostępne
Pierwszy blok obejmuje podstawy Linuxa, terminala, usług, sieci i logów.
Widoczne lekcje: 30 z 30
Podstawy Linuxa i terminala
Ten blok prowadzi od pierwszych komend terminala do podstaw pracy z usługami, diagnostyką sieci i logami systemowymi.
Gdzie jestem? Komendy pwd, ls i cd
Poznasz podstawowe komendy do sprawdzania aktualnego katalogu, wyświetlania plików oraz poruszania się po systemie plików.
Czas: 20 min
Otwórz lekcjęPliki i katalogi: mkdir, touch, cp, mv i rm
Poznasz podstawowe komendy do tworzenia katalogów i plików, kopiowania, przenoszenia, zmiany nazw oraz usuwania danych w terminalu.
Czas: 25 min
Otwórz lekcjęUprawnienia plików: chmod, rwx, 755 i 644
Poznasz podstawy uprawnień plików w Linuxie: odczyt, zapis, wykonywanie, właściciela, grupę, innych użytkowników oraz komendę chmod.
Czas: 30 min
Otwórz lekcjęUżytkownicy i grupy: whoami, id i groups
Poznasz podstawowe komendy do sprawdzania aktualnego użytkownika, identyfikatora UID, grup użytkownika oraz podstawowych informacji o koncie w Linuxie.
Czas: 25 min
Otwórz lekcjęProcesy w Linuxie: ps, top, kill i PID
Poznasz podstawowe pojęcia związane z procesami w Linuxie: PID, uruchomione programy, podgląd procesów oraz bezpieczne kończenie działania procesu.
Czas: 30 min
Otwórz lekcjęPraca z plikami tekstowymi: cat, less, tail, grep i nano
Poznasz podstawowe narzędzia do czytania, przeglądania, wyszukiwania i prostej edycji plików tekstowych w terminalu Linux.
Czas: 35 min
Otwórz lekcjęPakiety i aktualizacje: yum, rpm i repozytoria
Poznasz podstawowe komendy do aktualizowania systemu, instalowania programów, sprawdzania pakietów oraz rozumienia roli repozytoriów w systemie Linux.
Czas: 35 min
Otwórz lekcjęUsługi systemowe: systemctl i systemd
Poznasz podstawy pracy z usługami systemowymi w Linuxie: sprawdzanie statusu, uruchamianie, zatrzymywanie, restartowanie oraz włączanie usług przy starcie systemu.
Czas: 35 min
Otwórz lekcjęSieć i diagnostyka: ping, curl, ss i podstawy DNS
Poznasz podstawowe komendy do sprawdzania łączności sieciowej, testowania odpowiedzi serwera, oglądania nasłuchujących portów oraz rozumienia podstaw działania DNS.
Czas: 35 min
Otwórz lekcjęLogi systemowe: journalctl i /var/log
Poznasz podstawowe sposoby przeglądania logów w Linuxie, pracę z journalctl oraz najważniejsze pliki w katalogu /var/log.
Czas: 35 min
Otwórz lekcjęStruktura katalogów administracyjnych: /etc, /var, /opt, /usr i /tmp
Poznasz najważniejsze katalogi używane w administracji Linuxem oraz nauczysz się bezpiecznie przeglądać ich zawartość bez modyfikowania konfiguracji systemu.
Czas: 35 min
Otwórz lekcjęPodstawowa diagnostyka systemu: uptime, free, df, du i hostnamectl
Poznasz podstawowe komendy pomagające szybko ocenić stan serwera: obciążenie, pamięć, miejsce na dysku, rozmiary katalogów oraz informacje o systemie.
Czas: 35 min
Otwórz lekcjęSudo i praca administratora: sudo, su, root i dobre praktyki
Poznasz różnice między sudo, su i kontem root oraz nauczysz się wykonywać zadania administracyjne z możliwie najmniejszym zakresem uprawnień.
Czas: 40 min
Otwórz lekcjęZarządzanie użytkownikami i grupami: useradd, passwd, usermod i userdel
Nauczysz się tworzyć konta i grupy, ustawiać hasła, zmieniać członkostwo w grupach oraz bezpiecznie usuwać użytkowników w Rocky Linux 9.
Czas: 45 min
Otwórz lekcjęDiagnostyka usług systemd: systemctl status, restart, enable i journalctl -u
Nauczysz się metodycznie sprawdzać stan usług systemd, analizować ich logi oraz rozróżniać uruchomienie usługi od włączenia jej przy starcie systemu.
Czas: 45 min
Otwórz lekcjęAnaliza logów w praktyce: journalctl, /var/log i filtrowanie zdarzeń
Nauczysz się zawężać logi według czasu, usługi, priorytetu i tekstu oraz łączyć informacje z journala i plików w katalogu /var/log.
Czas: 45 min
Otwórz lekcjęMiejsce na dysku i porządkowanie systemu: df, du, cache i logi
Nauczysz się znajdować źródło zajętego miejsca i bezpiecznie porządkować cache pakietów oraz logi bez przypadkowego usuwania danych.
Czas: 45 min
Otwórz lekcjęZadania cykliczne: cron i podstawy systemd timers
Nauczysz się planować proste zadania przez cron, sprawdzać usługę crond oraz rozpoznawać i diagnozować podstawowe timery systemd.
Czas: 50 min
Otwórz lekcjęPodstawy adresacji IP
Poznasz podstawy adresów IPv4, masek, sieci, hostów, prywatnych zakresów adresów oraz pierwsze komendy do sprawdzania konfiguracji sieci w Linuxie.
Czas: 45 min
Otwórz lekcjęDNS w praktyce
Nauczysz się sprawdzać, jak system zamienia nazwy domenowe na adresy IP, oraz poznasz najważniejsze typy rekordów DNS używane przy administracji serwerami.
Czas: 45 min
Otwórz lekcjęPorty i usługi sieciowe
Poznasz rolę portów, podstawową różnicę między TCP i UDP oraz komendy do sprawdzania, które usługi nasłuchują w systemie.
Czas: 45 min
Otwórz lekcjęSSH w administracji systemem
Poznasz podstawy bezpiecznego logowania do serwera przez SSH, rolę kluczy oraz pliku known_hosts, bez wchodzenia w zaawansowaną konfigurację produkcyjną.
Czas: 50 min
Otwórz lekcjęFirewall — podstawy
Nauczysz się, po co używa się firewalla, jak rozumieć dopuszczanie i blokowanie ruchu oraz jak sprawdzać podstawowy stan firewalld w Rocky Linux.
Czas: 45 min
Otwórz lekcjęSELinux — podstawowe pojęcia
Poznasz podstawowe tryby SELinux, znaczenie kontekstów bezpieczeństwa oraz pierwsze komendy do sprawdzania stanu SELinux w systemach takich jak Rocky Linux.
Czas: 45 min
Otwórz lekcjęBezpieczna konfiguracja SSH
Poznasz podstawowe opcje konfiguracji serwera SSH, sposób bezpiecznego testowania zmian oraz praktyczne znaczenie logowania kluczami zamiast hasłem.
Czas: 50 min
Otwórz lekcjęKlucze SSH w praktyce
Przećwiczysz tworzenie pary kluczy SSH, kopiowanie klucza publicznego na serwer, ustawianie uprawnień katalogu .ssh i diagnozowanie typowych problemów z logowaniem.
Czas: 50 min
Otwórz lekcjęFirewalld — strefy, usługi i porty
Nauczysz się rozumieć strefy firewalld, różnicę między usługą a portem oraz bezpiecznie dodawać i usuwać reguły tymczasowe oraz permanentne.
Czas: 50 min
Otwórz lekcjęSELinux — diagnostyka problemów
Nauczysz się rozpoznawać sytuacje, w których problem może dotyczyć SELinux, sprawdzać logi audytu oraz korygować podstawowe konteksty plików.
Czas: 55 min
Otwórz lekcjęDiagnostyka DNS, routingu i połączeń
Poznasz prostą kolejność diagnozy problemów sieciowych: trasa, DNS, połączenie, firewall i nasłuchiwanie usługi.
Czas: 55 min
Otwórz lekcjęPodstawy TLS i HTTPS
Poznasz rolę TLS i HTTPS, podstawowe elementy certyfikatu oraz proste komendy do sprawdzania bezpiecznego połączenia ze stroną.
Czas: 50 min
Otwórz lekcję