Uprawnienia plików: chmod, rwx, 755 i 644
Poznasz podstawy uprawnień plików w Linuxie: odczyt, zapis, wykonywanie, właściciela, grupę, innych użytkowników oraz komendę chmod.
Wróć do listy lekcji1. Krótka teoria
W Linuxie każdy plik i katalog ma zestaw uprawnień określających, kto może go odczytywać, modyfikować lub uruchamiać. Uprawnienia są podzielone na trzy grupy: właściciela, grupę oraz innych użytkowników. Symbol r oznacza odczyt, w oznacza zapis, a x oznacza wykonywanie. Komenda chmod pozwala zmieniać te uprawnienia w formie symbolicznej, na przykład chmod u+x script.sh, albo numerycznej, na przykład chmod 755 script.sh.
2. Przykłady komend
ls -l
Wyświetla szczegółową listę plików wraz z uprawnieniami.
$ ls -l
-rw-r--r-- 1 student student 120 notes.txt
chmod u+x script.sh
Dodaje właścicielowi pliku prawo wykonywania.
$ chmod u+x script.sh
chmod g-w notes.txt
Odbiera grupie prawo zapisu do pliku.
$ chmod g-w notes.txt
chmod 755 script.sh
Ustawia pełne uprawnienia dla właściciela oraz odczyt i wykonywanie dla grupy i innych.
$ chmod 755 script.sh
chmod 644 notes.txt
Ustawia odczyt i zapis dla właściciela oraz tylko odczyt dla grupy i innych.
$ chmod 644 notes.txt
chmod 700 private.sh
Ustawia pełne uprawnienia tylko dla właściciela.
$ chmod 700 private.sh3. Zadanie praktyczne
script.sh, sprawdź jego uprawnienia komendą ls -l, nadaj właścicielowi prawo wykonywania za pomocą chmod u+x script.sh, a następnie ponownie sprawdź wynik komendą ls -l. Następnie ustaw uprawnienia chmod 755 script.sh i porównaj zapis symboliczny uprawnień.
4. Typowe błędy
-
Mylenie prawa odczytu
rz prawem wykonywaniax. -
Używanie
chmod 777bez zrozumienia konsekwencji. - Zakładanie, że każdy plik tekstowy powinien mieć prawo wykonywania.
- Mylenie właściciela pliku z grupą pliku.
-
Brak sprawdzenia uprawnień komendą
ls -lprzed zmianą.
5. Podsumowanie
Uprawnienia plików są jednym z fundamentów pracy z Linuxem. Komenda ls -l pozwala je odczytać, a chmod pozwala je zmieniać. Najczęściej spotykane tryby to 644 dla zwykłych plików oraz 755 dla skryptów i katalogów.