Użytkownicy i grupy: whoami, id i groups
Poznasz podstawowe komendy do sprawdzania aktualnego użytkownika, identyfikatora UID, grup użytkownika oraz podstawowych informacji o koncie w Linuxie.
Wróć do listy lekcji1. Krótka teoria
Linux jest systemem wieloużytkownikowym. Oznacza to, że z jednego systemu może korzystać wielu użytkowników, a każdy z nich może mieć inne uprawnienia. Każdy użytkownik ma swoją nazwę, identyfikator UID oraz może należeć do jednej lub wielu grup. Grupy ułatwiają zarządzanie dostępem do plików, katalogów i zasobów. Komendy whoami, id oraz groups pozwalają szybko sprawdzić, kim jesteś w systemie i do jakich grup należysz.
2. Przykłady komend
whoami
Wyświetla nazwę aktualnie zalogowanego użytkownika.
$ whoami
student
id
Wyświetla UID, GID oraz grupy aktualnego użytkownika.
$ id
uid=1000(student) gid=1000(student) groups=1000(student),10(wheel)
id student
Wyświetla informacje o wskazanym użytkowniku.
$ id student
uid=1000(student) gid=1000(student) groups=1000(student),10(wheel)
groups
Wyświetla grupy, do których należy aktualny użytkownik.
$ groups
student wheel
groups student
Wyświetla grupy wskazanego użytkownika.
$ groups student
student : student wheel3. Zadanie praktyczne
whoami, id, groups. Zwróć uwagę na nazwę użytkownika, wartość uid, wartość gid oraz listę grup. Następnie wykonaj id twoja_nazwa_uzytkownika i porównaj wynik z komendą id.
4. Typowe błędy
- Mylenie nazwy użytkownika z nazwą hosta.
- Zakładanie, że każdy użytkownik ma takie same uprawnienia.
- Mylenie UID z GID.
- Nieuwzględnianie tego, że użytkownik może należeć do wielu grup.
-
Zakładanie, że komenda
whoamipokazuje wszystkie informacje o użytkowniku.
5. Podsumowanie
Komendy whoami, id i groups pomagają zrozumieć, jako jaki użytkownik pracujesz w systemie Linux. To ważna podstawa przed nauką uprawnień, administracji użytkownikami, sudo oraz zabezpieczania systemu.