Diagnostyka DNS, routingu i połączeń
Poznasz prostą kolejność diagnozy problemów sieciowych: trasa, DNS, połączenie, firewall i nasłuchiwanie usługi.
Wróć do listy lekcji1. Krótka teoria
Przy problemach sieciowych łatwo skupić się na pierwszym komunikacie błędu, ale lepsze efekty daje spokojna diagnoza warstwami. Najpierw warto sprawdzić routing, czyli którędy system wysyła ruch. ip route pokazuje między innymi trasę domyślną i bramę, przez którą wychodzi ruch poza lokalną sieć. ping pomaga sprawdzić podstawową osiągalność adresu IP, choć brak odpowiedzi nie zawsze oznacza awarię, bo ICMP może być blokowany. tracepath albo traceroute pokazuje kolejne przeskoki na trasie do celu. DNS diagnozuje się oddzielnie: jeśli adres IP odpowiada, ale nazwa domenowa nie, problem może dotyczyć resolvera lub rekordów DNS. dig pokazuje odpowiedzi DNS, a resolvectl konfigurację resolvera systemowego. Gdy trasa i DNS wyglądają dobrze, trzeba sprawdzić, czy usługa nasłuchuje i czy port jest dostępny. ss pokazuje lokalne porty i połączenia. Typowe przyczyny problemów to błąd DNS, brak trasy domyślnej, blokada firewalla, usługa nasłuchująca tylko lokalnie albo usługa, która w ogóle nie działa.
2. Przykłady komend
ip route
Pokazuje tablicę routingu, w tym trasę domyślną.
$ ip route
ping -c 4 1.1.1.1
Sprawdza podstawową osiągalność publicznego adresu IP.
$ ping -c 4 1.1.1.1
tracepath example.com
Pokazuje trasę pakietów do wskazanej nazwy lub adresu.
$ tracepath example.com
dig example.com A
Sprawdza rekord A domeny, czyli adres IPv4.
$ dig example.com A
resolvectl status
Pokazuje konfigurację resolvera DNS używanego przez system.
$ resolvectl status
ss -tuln
Pokazuje lokalne porty TCP i UDP, na których system nasłuchuje.
$ ss -tuln3. Zadanie praktyczne
ip route i znajdź trasę zaczynającą się od default. Następnie sprawdź połączenie z adresem IP przez ping -c 4 1.1.1.1 oraz trasę do domeny przez tracepath example.com albo traceroute example.com, jeśli masz to narzędzie. Potem porównaj wynik dig example.com A i resolvectl status. Na końcu uruchom ss -tuln i zapisz, które lokalne usługi nasłuchują. Spróbuj przypisać każdy problem do jednej kategorii: DNS, routing, firewall albo usługa nie nasłuchuje.
4. Typowe błędy
- Zakładanie, że każdy problem z domeną jest problemem aplikacji.
- Diagnozowanie DNS bez porównania testu do adresu IP.
- Pomijanie trasy domyślnej w ip route.
- Traktowanie braku odpowiedzi ping jako jednoznacznego dowodu awarii hosta.
- Sprawdzanie firewalla przed potwierdzeniem, że usługa naprawdę nasłuchuje.
- Mylenie problemu lokalnego resolvera z problemem publicznych rekordów DNS.
5. Podsumowanie
Praktyczna diagnoza sieci polega na sprawdzaniu kolejnych warstw: routing przez ip route, podstawową osiągalność przez ping, trasę przez tracepath lub traceroute, DNS przez dig i resolvectl, a nasłuchiwanie usług przez ss. Taka kolejność pomaga odróżnić problem z DNS, trasą, firewallem i samą usługą.